Zuiderheide

Deze aardkundige wandeling neemt u mee over de stuwwal van het Gooi, richting de Eemvallei langs prachtig heidegebied, zandverstuivingen, vennetjes en kenmerkende podzolgronden. De wandeling begint bij het geologisch museum Hofland. 

Vanaf de parkeerplaats museum Hofland loopt rechtdoor het wandelpad op. Vervolgens loopt u door het hek de Zuiderheide op. U staat nu op de Oude Postweg, een recht pad dat de heide recht doorkruist. Als u een tiental meter de heide oploopt heeft u een prachtig uitzicht over de gehele Zuiderheide. U staat nu op het hoogste deel van de heide en voor u ziet u de heide schuin aflopen richting de Eemvallei welke deel uitmaakt van de Gelderse vallei.  Als u aan uw linkerkant een opmerkelijke kuil bent gepasseerd gaat u bij de volgende kruising rechtsaf. Vanaf hier heeft u een prachtig uitzicht over de zogenaamde 'Zeven bergjes'. Dit zijn 'tumuli', grafheuvels uit de Bronstijd (ca. 1500 v. Chr. gevormd). Deze grafheuvels zijn nu leeg en opgegraven. Opvallend is dat de heuvels in een rij voorkomen die van oost naar west loopt. Waarschijnlijk zijn ze oorspronkelijk aangelegd langs een weg, iets wat vroeger vaak gebeurde.

Stuifzand

Bij het groene paaltje slaat u linksaf richting de grafheuvels. Bij het bankje steekt u het fietspad over en neemt u het voetpad richting het stuifzandgebied. Dit gebied heeft een turbulente geschiedenis. De stuwwal waarop het Gooi ligt is ontstaan aan het einde van de voorlaatste ijstijd. Langs de randen van de stuwwal is aan het einde van de laatste ijstijd door de wind een laag zand afgezet. Het Noordzeebekken lag toen droog en harde poolwinden bliezen zand vanuit dit droge bekken naar het zuidoosten waardoor een groot deel van Nederland bedekt werd met een laag dekzand. Tijdens de Middeleeuwen trad een tweede fase van verstuiving op. Het zand werd toen weer blootgelegd  door vernieling van de vegetatie door overbeweiding, branden en het steken van plaggen. Het vrij liggende zand werd vervolgens verwaaid en er werden stuifzanden gevormd. De stuifzanden zijn wat grijzer van kleur dan de dekzanden en deze zijn gescheiden door een kenmerkende podzolbodem gevormd in de warmere periode tussen de voorlaatste en laatste ijstijd in.

Vanaf het begin van de twintigste eeuw werden de stuifzanden vastgelegd door de aanleg van bos en bleven steeds minder actieve stuifzandgebieden over. Hier vinden we een stuifzandgebied dat is gecreeerd door de mens om het oorspronkelijke natuurlandschap weer terug te winnen. Men is hier nog druk bezig met het verwijderen van bos om plaats te maken voor de stuifzanden. Als u door dit stuifzandgebied loopt kunt u nog donkere kale stukken bodem tegenkomen. Hier moet het stuifzand zich nog op ontwikkelen. Achter de hekken is het beschermde actieve stuifzand gelegen. U kunt de paden volgen tot aan theehuis 't Bluk, hier vindt u een paneel van de provincie Noord-Holland ter ere van het  benoemen van dit gebied tot aardkundig monument. U vindt hierop een mooi overzicht met uitleg over het gebied. Vanaf het paneel kunt u (nu vanaf de andere kant) goed zien dat de Zuiderheide helt richting de Eemvallei. 

Laarder Wasmeren

U slaat hier rechtsaf en loopt dus rechts van het theehuis het bossige gebied in. Na enkele meters komt u een klein paadje naar rechts tegen, weer terug richting stuifzandgebied. Hier bevindt zich een afgraving waarin duidelijk de zandgronden met een prachtige podzolgrond zijn waar te nemen. U kunt hier goed het verschil zien tussen de wat grijzere stuifzanden en de oudere meer geelgekleurde dekzanden. De podzolgronden die hier te vinden zijn, zijn ontstaan als gevolg van bodemvorming op arme zandgronden. Dit leidt tot uitspoeling en verzuring. De gevormde bodem wordt gekenmerkt door humus en ijzerverbindingen, welke de bodem een roodbruine kleur geeft aan de onderkant. Als u deze afgraving van dichtbij bekijkt kunt u al deze kenmerken duidelijk zien.

Neem het paadje terug het  bos in en vervolg uw weg langs het fietspad. U loopt nu een stuk door het bos waarnu u weer langs open veld komt te lopen. Aan het einde van dit veld slaat u rechts af. U loopt rechtdoor tot u een hek tegenkomt. Hierachter ligt het beschermde gebied van de Laarder Wasmeren. Loop langs het hek tot u bij een klein veldje terecht komt. Hier kunt u mooie dekzandkopjes zien. Deze zijn te zien als kleine heuveltjes met een karakteristieke vorm, waarop vaak een boom staat waarvan de wortels het zand bijeenhouden. Als u uw weg langs dit hek vervolgt krijgt u een duidelijk beeld van de werkzaamheden die men hier uitvoert. De Laarder Wasmeren zijn ontstaan op de ondoordingbare oerbanken van de podzolbodems. Het regenwater kon hier niet door weglopen en zo ontstonden vennen zoals de Laarder Wasmeren. Vroeger werden hier schapen gewassen, vanwaar de naam van de meren komt. Doordat de land- en waterbodem in dit gebied de laatste jaren zwaar verontreinigd zijn geraakt is men hier bezig met een groots plan om het gebied weer te zuiveren. Dit is het Plan Anna's Hoeve. De Laarder Wasmeren worden drooggelegd en uitgebaggerd en o.a. een nieuwe rioolwaterzuivering wordt aangeled. Als u rondom het hek loopt komt u vervolgens uit  op een weg die leidt naar het informatiegebouw van Plan Anna's Hoeve. Hier kunt u informatie krijgen over alle plannen rondom dit gebied. Onderweg naar het gebouw komt u nog een uitzichtheuvel tegen van 23,7 meter hoog. Als u deze beklimt heeft u een mooi uitzicht over de Laarder Wasmeren in het noorden en de overige vennen in het zuiden. Langs deze vennen in het zuiden kunt u eventueel ook nog een mooie wandeling maken.

Westerheide

U kunt terug via het bos waardoor u hier gekomen  bent. U loopt dan over de Oude Postweg terug naar de Zuiderheide en slaat linksaf om de Wasmeren heen. U kunt er ook voor kiezen om uw weg te vervolgen langs de meren. Tijdens de werkzaamheden is dit niet mogelijk, u zou eventueel via de aangrenzende woonwijk kunnen lopen en zo weer op de Zuiderheide uit kunnen komen.  Als u deze route volgt dan gaat u rechtsaf bij het fietspad en sla bij de eerstvolgende anwb paddestoel linksaf. Als u vanuit de andere richting komt gaat u links langs de Wasmeren en slaat rechtsaf richting het fietspad. U slaat dan bij dezelfde paddestoel rechtsaf. U loopt vervolgens rechtdoor totdat u via een hek de heide weer verlaat. Loopt u nu rechtdoor het bos in en sla bij de tweede mogelijkheid rechtsaf. U komt een laagte tegen van ongeveer 40-50 meter in lengte. Loop hierlangs en sla aan het einde van de laagte linksaf. U komt langs een mountainbikepad dat de laagte in loopt. Hier kunt u weer podzolen bewonderen. Vervolg uw weg langs het waterzuiveringsgebied tot u bij de weg komt. Rechtsaf vindt u een paar honderd meter verderop Museum Hofland. U kunt ook de weg oversteken en de wandeling eindigen met een mooi stuk door de Westerheide. Als u de Westerheide oploopt houdt u de paden rechts aan. Deze heide is ook gelegen op de stuwwal van het  Gooi en is gevormd tot een licht glooiend landschap dat u hier duidelijk zult herkennen.  U kunt op de Westerheide vele leemkuilen aantreffen. Ook zijn hier vele vuurstenen gevonden die bewerkt zijn in de prehistorie door de eerste bewoners van dit gebied.

U komt uit bij het restaurant La Place. Aan de overkant vindt u weer het museum Hofland. Dit museum is een aanrader als afsluiting van uw wandeling. Het museum heeft een deel speciaal ingericht over de omgeving en in de gesteentetuin kunt u zwerfstenen vinden die in dit gebied zijn gevonden.

Zie ook: Geologisch Museum Hofland