Hét verzamelpunt van geologische bezienswaardigheden in Nederland

Locatie

Stormruggen en Beken

Ooit beukten bij Nunspeet de golven van de Zuiderzee tijdens stormen op de kust. Deze stormwerking zorgde voor erosie van de kusten waardoor kliffen ontstonden en zand-, grind- en schelpenbanken werden opgebouwd.

Van wadden naar binnenmeer naar Zuiderzee

Het gebied waar nu het Ijsselmeer en Flevopoders zich bevinden is verschillende keren totaal van aanzien veranderd. Zo'n 5000 jaar geleden veranderde het geleidelijk van een kwelder- en waddengebied naar een uitgestrekt veengebied met daarin zoetwatermeren. Deze meren werden door erosie steeds groter tot uiteindelijk één groot meer ontstond, het Almere. Vervolgens werd de opening naar de Waddenzee steeds groter waardoor het water brak werd en getijdestroming een rol ging spelen. Steeds meer veen werd weggeerodeerd en zo ontstond uiteindelijk de Zuiderzee.

Kliffen en stormruggen

Veen afzettingen zijn sterker aan erosie onderhevig dan zand en keileem afzettingen. Als een kustlijn dus bestaat uit een afwisseling van deze afzettingen zullen de zand en keileem afzettingen minder snel eroderen waardoor kliffen kunnen ontstaan. Tijdens stormen konden de waterstanden in de Zuiderzee sterk varieren. Terwijl het water in Amsterdam tijdens een storm 2.5 meter boven normaal niveau stond, was het water in Muiden 'zo laag als nooit gezien'. Als het waterniveau zoveel steeg bij een storm overstroomden lage en buitendijkse gebieden waar fijne klei werd afgezet. Grover materiaal, zoals zand, grind en schelpen, werd evenwijdig aan de kust opgeworpen tot zogenoemde stormruggen.

Meanderende beken

Toen het veengebied bij Nunspeet nog niet door de Zuiderzee werd geerodeerd, werden ontginningssloten gegraven loodrecht op de kust. Dit zorgde voor afwatering en maakte landbouw in het gebied mogelijk. Maar door de ontwatering en de daarop volgende oxidatie begon het veen te zakken. De kustlijn en daarmee de stormruggen verplaatsten zich steeds verder naar het oosten tot uiteindelijk het veen volledig verdween. In de luwte van de stormruggen werd zeeklei afgezet.  Wanneer na een storm het gebied achter de stormrug weer afwaterde gebeurde dat door de veen ontginningssloten. Omdat deze dan zo veel water moesten afvoeren, gingen de sloten in benedenstroomsgebied meanderen.

Zie ook: Oudemirdumerklif, Stormruggen, Van Zuiderzee tot IJsselmeer en het Rode Klif

Adresgegevens

Stormruggen en Beken

Randmeerweg

Nunspeet

Google Maps
Route beschrijving

Neem vanaf de A28 afslag 14, Elspeet. Ga vervolgens linksaf de Elspeterweg op en sla na 1,2 km linksaf de Nijverheidsweg op. Volg de Nijverheidsweg tot de rotonde en ga daar linksaf de Harderwijkerweg op. Ga bij de volgende rotonde rechtsaf de Vreeweg op en ga vervolgens de eerste straat links de Krommeweg in. Volg deze rechtdoor tot de Randmeerweg en sla hier linksaf. Neem vervolgens de eerste straat rechts, hier kunt u de auto parkeren en verder lopen richting het water.