Overstromingen van de Maas leiden in Limburg vaker tot grote overlast voor de bewoners van het Maasdal (Itteren, Borgharen). De laatste tijd wordt een aantal maatregelen genomen om de overlast zo veel mogelijk te beperken. Dit gebeurt door de rivier meer ruimte te geven ("Ruimte voor Rivieren") door de dalvlakte gedeeltelijk af te graven en nevengeulen te creëren, waarbij ook natuurontwikkeling nieuwe mogelijkheden geboden wordt. Ook in vroegere tijden, vóórdat de mens een grote invloed had op het landschap en riviergedrag, waren er, na het smelten van de sneeuw in het achterland (Ardennen), regelmatig hoge waterstanden in het voorjaar. Onderzoek aan sedimenten in een oude opgevulde maasgeul bij Koeweide toont aan dat deze overstromingen met een duidelijke regelmaat optreden.
Hoe is het nu mogelijk deze vroegere overstromingen te herkennen? De overstromingen lieten steeds een laagje slib achter dat in de oude riviergeul bewaard is gebleven. Organische resten, zoals bladeren en algen, maken normaal gesproken een groot deel van het sediment uit in een langzaam opvullende riviergeul zoals bij "Koeweide" in Limburg. De overstroming brengt een hoeveelheid slib en zand binnen en daarmee wordt de hoeveelheid organisch materiaal verdund. Onderzoekers van TNO hebben boringen gezet in de verlaten riviergeul (figuur 1) en de sedimenten bestudeerd. Uit het onderzoek blijkt dat er tussen 2500 en 800 jaar voor Christus (de Bronstijd) elke 205 jaar een periode is geweest met grotere dan gemiddelde overstromingen van de Maas.
De regelmatige overstromingscyclus van 205 jaar uit het pollenonderzoek is opvallend en lijkt niet toevallig. Een zelfde cyclus komt terug in metingen uit ijskernen in Groenland en boomringen. Dit wijst op een natuurlijke klimaatsverandering die invloed heeft over grote gebieden, en niet alleen een enkele riviergeul in Limburg. Deze klimaatverandering wordt mogelijk veroorzaakt door veranderingen in de activiteit van de zon. Hoe deze zonneactiviteit precies het klimaat en daarmee de rivier aanstuurt is nog grotendeels onbekend en onderwerp van verder onderzoek (zie zonnecycli). Mogelijk zijn de grotere overstromingen een gevolg van grotere sneeuwhoeveelheden in de Ardennen in de winter met hoge smeltwaterstromen in het voorjaar.
Zie ook: Uddelermeer, Hijkermeer, Wormdal en Waaien in Eemland
Voor meer achtergrondinformatie: http://dinoloket.nitg.tno.nl/simClimate/simGebieden.html
Deze Geologische locatie heeft geen adresgegevens
Neem afslag 46, Holtum-Noord, op de A2. Ga vervolgens linksaf op de rotonde de Holtum-Noordweg op. Na ongeveer 2 km rechtsaf slaan de Verloren van Themaatweg op. Vervolgens na 150 m linksaf de Parallelweg op en daarna de eerste rechts de Ilsenweg op. Deze blijven volgen tot de Jophatsweg en deze uitrijden.