Wieringen

Locatie

Het voormalige eiland Wieringen is oorspronkelijk ontstaan als stuwwalrestant van de voorlaatste ijstijd. Het is eigenlijk nooit een eiland geweest, totdat het door erosie zo'n 1.000 jaar geleden losraakte van het vaste land. Een bijzondere historie.

Een kleine stuwwal

Voordat de grote stuwwallen van Midden-Nederland werden gevormd werden er door het naar het zuiden oprukkende landijs een reeks kleine stuwwallen opgedrukt. Voorbeelden zijn de Hoge Berg op Texel, en de heuvels van Wieringen, Gaasterland, Urk, Vollenhoven, Steenwijk en Heiligerlee/Winschoten.
Deze heuvels zijn beduidend kleiner en veel minder hoog dan hun wat jongere soortgenoten meer naar het zuiden en ook hun opbouw is afwijkend. Deze heuvels zijn afgedekt door keileem (het landijs is er dus overheen gegaan) en hun kern bestaat uit keileem of vaak ook uit potklei uit de landijsbedekking hiervoor (het Elsterien).

Zwerfstenen

Doordat de heuvels overreden waren door het landijs lag er overal een laag keileem op de heuvels. Hoewel een deel van de keileem geerodeerd is, en de stuwwal daardoor enkele meters in hoogte is afgenomen tijdens de laatste ijstijd, zijn er overal nog veel zwerfstenen op Wieringen aanwezig. Bij eb kunt u op de wadplaten aan de noordzijde van het eiland grote zwerfstenen zien liggen. Hier ligt het keileem vlak onder het oppervlak. Er waren zoveel stenen, dat het fundament van de kerk van Oosterland, op de andere punt van het eiland, is opgebouwd uit deze natuursteen. En wanneer u toch naar kerken aan het kijken bent: zowel de kerk van Hippolytushoef als die van Oosterland is opgebouwd uit tufsteen. Dit is een gesteente dat is ontstaan uit verkitte tertiaire vulkanische as afkomstig uit de Eiffel.

Het eiland Wieringen

Uit het geologische profiel dat op het uitzichtpunt door de provincie Noord Holland is geplaatst kunt u zien dat na de landijsbedekking, in de hierna volgende tussenijstijd (het Eemien), de Noordzee tot aan de zuidzijde van Wieringen is opgerukt. Maar Wieringen bleef onderdeel van het vasteland. In het Holoceen werd Wieringen aanvankelijk onderdeel van het grote Hollandse veengebied. Het stak als een keileembult boven het veen uit. Pas rond het 800-1000 AD was het veengebied zo sterk geerodeerd dat er getijdegeulen tot vlak bij het eiland kwamen en Wieringen een eiland werd. Het is dan ook, geologisch gezien, niet zo vreemd dat Noormannen hier, op weg naar het zuiden, geweest zijn en een grote zilverschat hebben achtergelaten. In de meer dan 150.000 jaar lange geschiedenis van Wieringen als keileemheuvel, is het maar 1000 jaar een eiland geweest.

Zie ook: het Rode Klif, Heiligerlee en de Grebbeberg

Adresgegevens

Wieringen

Noorderkerkweg

Westerland

Google Maps

Route beschrijving

Neem vanaf de N99 die over het eiland loopt de afslag Westerland/Slootdorp/N240. U komt dan meteen op de Koningsweg die u steeds rechtdoor blijft volgen. U rijdt over het zwak golvende landschap van Wieringen tot aan de Nicolaaskerk van Westerland. Ongeveer 100 meter voorbij de kerk is er links een parkeerterrein.

U parkeert hier uw auto en loopt naar de kerk terug tot aan de kruising. U loopt nu linksaf de Noorderkerkweg op tot u boven op het hoogste punt aangekomen bent. Hier staat een informatiepaneel. Vanaf hier hebt u een uitzicht naar het noordwesten richting Balgzand, Den Helder en Texel. Naar het zuidwesten ziet u het Amstelmeer.