Wiel van Ammerzoden

Locatie

Wiel van Ammerzoden

De aanleg van dijken rond rivieren heeft tot gevolg dat de rivier minder ruimte heeft om sediment af te zetten op de oevers bij overstromingen, omdat het water minder ver het land in kan stromen. Hierdoor worden de oevers langs de rivier na de bedijking extra snel opgehoogd, waardoor de dijken steeds minder sterk staan. Als door een overstroming een dijk doorbreekt, kan een uitkolkingsgat ontstaan, een wiel. Het wiel bij Ammerzoden ligt buitendijks (dus tussen de rivier en de dijk) en daardoor wordt nog steeds bij elke overstroming sediment in het wiel afgezet. Uit een bestudering van deze sedimenten kan van alles geleerd worden.

Sediment

Analyses van sedimenten uit een buitendijks wiel bij Ammerzoden (figuur 1), een plas die ontstond als gevolg van een dijkdoorbraak in de 17e eeuw, geven een gedetailleerd beeld van de verontreiniging van het Maaswater met zware metalen sinds het begin van de industriële revolutie. Daarnaast worden overstromingen ook door het sediment ‘geregistreerd'. Deze sedimenten worden uit het wiel gehaald vanaf een vlot. Er wordt een buis met zuiger in het sediment gehamerd en daarna omhooggetakeld. Vervolgens worden de verkregen boorkernen geanalyseerd.

Overstromingen

In het wiel komen bij hoge waterstanden overstromingssedimenten terecht die gedurende de laatste 300 jaar een 7 meter dik pakket klei hebben afgezet (figuur 2). Het wiel van Ammerzoden ligt tussen de Maas en Waal en werd dus regelmatig overstroomd. De overstromingen leggen kleilaagjes neer in het sediment en in de reconstructie is te zien dat historisch bekende grote overstromingen een duidelijk signaal geven.

Verontreiniging

In dit natuurlijke archief is ook de verontreinigingsgeschiedenis vastgelegd, die door het maaswater uit het hele achterland is aangevoerd. Belangrijke bronnen van zware metalen zijn de zware industrie uit het maasbekken van Luik en Maastricht en ook de zinkfabriek Budelco bij Budel in de Kempen. Daarnaast wordt in dit archief ook de atmosferische neerslag van zware metalen geregistreerd die afkomstig zijn van uitlaatgassen en industrie. In figuur 3 zijn de hoge concentraties van zware metalen in de jaren na de tweede wereldoorlog te zien en de invloed van betere reinigingstechnieken (waterzuivering, rookgasfilters, het verbod op toevoeging van lood aan benzine) vanaf de 70er jaren.

Zie ook: Waaien in Eemland, Zee in Rotterdam en Fort Vechten

Voor meer achtergrondinformatie: http://dinoloket.nitg.tno.nl/simClimate/simGebieden.html

Adresgegevens

Deze Geologische locatie heeft geen adresgegevens

Google Maps

Route beschrijving

Neem afslag 19, Drielseweg Kerkdriel, op de A2 en ga vervolgens rechtsaf de Drielseweg op. Blijf deze volgen tot aan de Oude Rijksweg en sla daar linksaf. Neem daarna de eerste rechts en ga vervolgens na 200 meter rechtsaf de Maasdijk op en blijf deze 500 meter volgen. Ga dan linksaf de Korenstraat in en blijf deze volgen tot de T-splitsing en ga daar linksaf de Maasdijk op. Vervolgens is het Wiel van Ammerzoden aan uw rechterhand.