Het Rode Klif

Locatie

Ridders van Holland streden hier tegen de lokale bevolking. Het decor voor deze veldslag was een klif opgebouwd uit stevige keileem, keer op keer aangevallen door de woeste golven van de Zuiderzee. Na de aanleg van de Afsluidijk bleef het klif bestaan, maar het werd niet langer afgebroken door golfslag waardoor het begroeid raakte. De rode keileem gaf dit klif zijn naam.

Keileemhoogte in Gaasterland

Het Rode Klif ligt aan de rand van de keileemhoogte in Gaasterland. Deze hoogte is zo'n 150.000 jaar geleden ontstaan, tijdens de voorlaatste ijstijd. Het ijs drong vanuit het noordoosten ons land binnen en zette keileem af. Keileem wordt onder het ijs gevormd uit klei, leem, zand en stenen. Deze worden door de druk van het grote ijspakket samengedrukt tot een taai afzettingspakket. In Gaasterland werd de keileem opgestuwd door het ijs waarbij een kleine stuwwal ontstond. Het gebied bestaat uit heuvels en glooiingen met een hoogte van maximaal tien meter. Deze ruggen zijn over het algemeen ZW-NO georienteerd, de richting van waaruit het landijs zich voortbewoog. Het afgezette keileem is later, in een volgende ijstijd, plaatselijk overstoven met dekzandafzettingen.

Kliffen langs de Zuiderzee

Zo'n 10.000 jaar lag de zeespiegel nog meer dan 100 meter beneden het huidige niveau. Door de stijging van de zeespiegel steeg daarmee ook het grondwaterpeil. Zo werd vanaf 5000 jaar voor heden veengroei mogelijk in de lage kommen in het dekzandlandschap rondom Gaasterland. Zelf bleef Gaasterland gevrijwaard van veengroei doordat het hoger gelegen was. Met de voortdurende stijging van het zeeniveau werd de invloed van de zee steeds groter. Vanaf ongeveer 1000 jaar AD begon de zee aan Gaasterland te knagen. Om zich tegen de dreiging van de zee te beschermen begonnen de bewoners van het gebied dijken te bouwen om de lagere delen te beschermen. Zo werd de kust van de Zuiderzee vastgelegd en kreeg de kustlijn zijn huidige vorm. Door golfafslag ontstonden nog tot 1932 kliffen langs de kust. Door het stugge karakter van het keileem waaruit de bodem bestond konden deze kliffen zeer steil worden. Grote delen van het klif, zowel keileem als dekzand, zijn in zee verdwenen. Dit materiaal werd vervolgens meer oostelijk opnieuw afgezet op de strandwal van de Huitebuursepolder. Na het sluiten van de Zuiderzee, en zo het ontstaan van het IJselmeer, heeft er bijna geen verdere afbraak door golfslag van de kliffen opgetreden. Het Rode Klif bij Warn is een mooi voorbeeld van zo'n door golfafslag gevormd klif. De top van het klif steekt tot tien meter boven het niveau van het IJsselmeer uit. Op verschillende plekken is de keileem zichtbaar. De rode kleur van de keileem heeft het klif ongetwijfeld zijn naam gegeven.

De 'ferkearde wei'

Bij het Rode Klif staat sinds 1951 een monument van zwerfstenen. Dit monument herinnert aan de Slag bij Warns, ook wel Slag bij Stavoren genoemd. Op de bovenste steen staat de tekst 'leaver dea as slaef' (liever dood dan slaaf).
De Slag bij Warns was een veldslag tussen graaf Willen IV van Holland en de Friezen op 26 september 1345. De ridders van de graaf kwamen over de Zuiderzee geheel in harnas aan vlakbij Stavoren. Onderweg, bij het dorpje Warns, werden ze aangevallen door de plaatselijke bevolking. De ridders moesten vluchten en kozen ongelukkigerwijs de weg naar het Rode Klif. het moerassige landschap bij het klif zorgde ervoor dat de ridders, met hun zware harnassen, verpletterend werden verslagen. De weg naar Scharl wordt door de plaatselijke bevolking nog steeds de 'ferkearde wei' (de verkeerde weg) genoemd omdat dit de weg was die de Hollandse ridders kozen, recht hun ondergang tegemoet...

Zie ook: Wieringen, de Grebbeberg, Stormruggen, Stormruggen en Beken en het Oudemirdumerklif

Adresgegevens

Deze Geologische locatie heeft geen adresgegevens

Google Maps

Route beschrijving

Vanuit Heerenveen:
Neem de A32 richting Drachten/Joure/Leeuwarden. Neem afslag A7/E22 richting Joure/Amsterdam. Neem bij de rotonde de 3e afslag naar de A6 richting Lemmer/Emmeloord/Amsterdam/Joure-West/Sneek.

Neem afslag 17-Lemmer naar N359 richting Lemmer. Ga rechtsaf bij de N359/Rondweg en ga verder op de N359. Op de rotonde de 3e afslag naar N359/Sudergoawei. Ga linksaf bij de Leise Leane. Rechtsaf bij Freule van Swinderenlaan. Ga verder op de Mientwei en ga linksaf bij Smitsleane.

Ga verder op de Breelenswei, vervolgens op de Wieldyk en rij Laaksum uit tot het parkeerterrein bij het monument. Het Rode Klif is iets verder naar het noorden.