Hét verzamelpunt van geologische bezienswaardigheden in Nederland

Locatie

Heimansgroeve en Cotessergroeve

In het meest zuidelijke puntje van Limburg, nabij de grens met Belgiƫ, bevindt zich het oudste stukje van Nederland. Hier, in de Heimansgroeve en de Cotessergroeve komen gesteentelagen aan de oppervlakte die zo'n 330 miljoen jaar geleden zijn ontstaan. Een duizelingwekkende ouderdom.

Het oudste Nederland

Hoe dieper de grond in, hoe ouder de gesteenten. Ook diep in de Nederlandse bodem liggen oeroude gesteenten. Ze vertellen iets over hoe ons land er uitzag ten tijde van hun ontstaan. Land en water wisselden elkaar constant af. In een van de oudste lagen zit steenkool, een overblijfsel van tropische moerasbossen die het land bedekten. Daarboven liggen zandsteen- en zoutlagen, gevormd in een periode met ondiepe binnenzeeën en een woestijnklimaat. Nog jonger is de kalksteen die in Zuid-Limburg vaak aan de oppervlakte voorkomt.

De meanderende Geul

Aan de bodem van het diepe dal dat door het natuurlijk kronkelende riviertje de Geul is ingesneden, komen de oudste gesteenten van Nederland aan de oppervlakte. Dit dal is nabij de grens met België meer dan 150 meter diep. Door de insnijding komen de oeroude klei- en zandstenen uit het Boven Carboon aan de oppervlakte. Deze zijn zo'n 330 miljoen jaar geleden in zee afgezet. De in het zandsteen aanwezige golfribbels wijzen erop dat het water in beweging was tijdens de afzetting en dat de zanden dus nabij de kust zijn afgezet. Daarnaast worden ook fossiele schelpen van zeedieren gevonden. De Carboon lagen die te zien zijn, vormen slechts een fractie van de totale dikte van het Carboon pakket, dat meerdere kilometers dik is. Slecht een klein deel van het pakket bevat steenkool, het grootste deel bestaat uit kleisteen, zandsteen en kalksteen.

De steengroeven

De bekendste vindplaats van deze oeroude zandstenen is de Heimansgroeve, vernoemd naar Eli Heimans, onderwijzer en een van de eerste natuurbeschermers in Nederland. De gesteentelagen liggen niet meer horizontaal, maar zijn door bewegingen van de aardkorst geplooid en scheefgesteld. Enkele honderden meters verderop bevindt zich de Cotessergroeve, waar gesteente met dezelfde ouderdom dagzoomd. Dit is overigens gebruikt als bouwsteen voor een aantal boerderijen in de omgeving.

Zie ook: het Lutterzand

Adresgegevens

Heimansgroeve en Cotessergroeve

6294 NE Cotessen

Google Maps
Route beschrijving

U kunt op verschillende manieren naar de Heimansgroeve en de Cotessergroeve gaan. Maar in beide gevallen moet u naar de N278 tussen Gulpen en Vaals rijden.
Wanneer u flink wilt wandelen gaat u vanaf de N278 naar Epen. Hier parkeert u de auto.Vervolgens wandelt u via de Krekelstraat naar beneden. Het dorp in.Bij de T-splitsing rechtsaf. Na ongeveer 50 meter bij x-kruising links de Holleweg in: het Bovenpad. Bij de Y-splisting rechts aanhouden, het smalle wandelpad volgen. Bij de volgende t-splising rechts.

 

Bij Hotel ‘Herberg de Smidse' de weg oversteken en door het draaihekje de weilanden in. Vanaf hier tot de Heimansgroeve is het ongeveer 40 minuten lopen; een uur tot aan de Cotessergroeve. Wanneer u niet zo heel veel wilt lopen rijdt u met de auto vanaf de N278 via Mechelen of Vijlen naar Epen. Vanaf hier de Geul over en via Camerig naar Cotessen. U belandt zo vanzelf op de Toeristenweg. U moet vanaf deze weg een smal weggetje naar beneden nemen. Dit is de de Belitterweg.

 

Deze is ook aangegeven door bordjes die wijzen naar de Camping Cotesserhoeve". Bij de camping kunt u tegen betaling parkeren. Vervolgens moet u een stukje lopen. Daal al wandelend een stukje de helling af naar de Geul. U vindt dan een trap die naar beneden leidt. Daal de trap af tot beneden en loop nog enkele tientallen meters naar links. Hier is de Cotessergroeve.Wanneer u naar de Heimans Groeve wilt, loop dan een stukje terug maar ga niet weer de trap op.

 

Neem het overharde pad linksaf richting Geul. Steek de Geul niet over maar volg de weg langs de hoeve. Vervolgens door een draaihekje het weiland met bomen in. Even verderop kunt u kiezen. Zowel bovenlangs als onderlangs komt u bij de Heimansgroeve.Bij zowel de Heimansgroeve als de Cotessergroeve staat een informatiepaneel.